Λίγες προσωπικότητες έχουν ταυτιστεί με τους αγώνες για τα πολιτικά δικαιώματα στα μέσα του 20ού αιώνα, με τον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ να αποτελεί μία εξ αυτών. Η υιοθέτηση της μη βίαιης αντίστασης για την επίτευξη ίσων δικαιωμάτων για τους Αφροαμερικανούς του χάρισε το Νόμπελ Ειρήνης το 1964.
Ο Κινγκ έχει μείνει στην ιστορία για τις αριστοτεχνικές ρητορικές του ικανότητες, με αξιομνημόνευτη να παραμένει η ομιλία του με τίτλο «Έχω ένα όνειρο».
Πρώιμη ζωή και εκπαίδευση
Σαν σήμερα, στις 15 Ιανουαρίου 1929 γεννιέται στην Ατλάντα της Τζόρτζια των ΗΠΑ ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ Τζούνιορ. Από νεαρή ηλικία, ο Κινγκ επηρεάστηκε σημαντικά από τον πατέρα του, έναν πάστορα εκκλησίας, τον οποίο είδε ο Κινγκ να αντιτίθεται στον φυλετικό διαχωρισμό στην καθημερινότητά του. Μάλιστα, το 1936, ο πατέρας του Κινγκ ηγήθηκε μιας πορείας αρκετών εκατοντάδων Αφροαμερικανών στο δημαρχείο της Ατλάντα για να διαμαρτυρηθούν για τις διακρίσεις στο δικαίωμα ψήφου.
Ως μέλος της ομάδας ντιμπέιτ στο λύκειο, ο Κινγκ ανέπτυξε φήμη για τις ισχυρές ικανότητές του στην δημόσια ρητορική, οι οποίες ενισχύονταν από τη βαθιά, βαρύτονη φωνή του και το πλούσιο λεξιλόγιό του. Σε ηλικία 15 ετών εγκατέλειψε το σχολείο, με σκοπό να εισαχθεί στο Morehouse College της Ατλάντα, ένα πανεπιστήμιο το οποίο δεχόταν κατά αποκλειστικότητα μαύρους άνδρες, στο οποίο φοίτησαν τόσο ο πατέρα του όσο και ο παππούς του.
Αποφοιτώντας το 1948 με πτυχίο στην Κοινωνιολογία, ο Κινγκ αποφάσισε να ακολουθήσει τα βήματα του πατέρα του και εγγράφηκε σε ένα θεολογικό σεμινάριο στην Πενσυλβάνια πριν ακολουθήσει διδακτορικό στη θεολογία στο Πανεπιστήμιο της Βοστώνης. Κατά τη διάρκεια των σπουδών του, ο Κινγκ υπηρέτησε ως βοηθός ιερέας στη Δωδέκατη Βαπτιστική Εκκλησία της Βοστώνης. Στη Βοστώνη, γνώρισε και παντρεύτηκε την Κορέτα Σκοτ, φοιτήτρια στο Ωδείο Μουσικής της Νέας Αγγλίας.
Συμμετοχή στο κίνημα πολιτικών δικαιωμάτων
Με την ολοκλήρωση του διδακτορικού κύκλου σπουδών του, ο Κινγκ επέστρεψε στο Νότο σε ηλικία 25 ετών και έγινε πάστορας της Βαπτιστικής Εκκλησίας της Λεωφόρου Ντέξτερ στο Μοντγκόμερι της Αλαμπάμα. Λίγο μετά την εγκατάστασή του στην πόλη, είχε γραφτεί ιστορία στην πόλη της Αλαμπάμα, όταν η Ρόζα Παρκς αρνήθηκε να παραχωρήσει τη θέση της σε έναν λευκό επιβάτη, σε ένα λεωφορείο της πόλης.
Από το 1955, η αφροαμερικανική κοινότητα του Μοντγκόμερι οργάνωσε ένα επιτυχημένο μποϊκοτάζ λεωφορείων που διήρκεσε πάνω από ένα χρόνο. Ο Κινγκ έπαιξε καθοριστικό ηγετικό ρόλο στην οργάνωση της διαμαρτυρίας. Η σύλληψή και η φυλάκισή του ως ηγέτη του μποϊκοτάζ ώθησαν τον Κινγκ στην εθνική σκηνή ως ηγετική φυσιογνωμία στο κίνημα για τα πολιτικά δικαιώματα.
Το επόμενο διάστημα, ο Κινγκ, μαζί με όμορους ηγέτες εκκλησιών του Νότου, ίδρυσε τη Διάσκεψη Νοτίων Χριστιανών Ηγεσίας (SCLC), με σκοπό τη διοργάνωση ειρηνικών διαμαρτυριών κατά των ρατσιστικών νόμων του Τζιμ Κρόου.
Έχοντας λάβει έμπνευση από το μοντέλο της μη βίαιης αντίστασης του Μαχάτμα Γκάντι, ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ είχε την πεποίθηση ότι η ειρηνική διαμαρτυρία για πολιτικά δικαιώματα θα είχε θετική ανταπόκριση από τα μέσα ενημέρωσης και την κοινή γνώμη.
Και πράγματι, αυτή η κίνηση είχε θετικό πρόσημο, όταν ακτιβιστές για τα πολιτικά δικαιώματα δέχτηκαν βίαιες επιθέσεις από λευκούς αξιωματούχους σε επεισόδια που μεταδόθηκαν ευρέως και προκάλεσαν πανεθνική κατακραυγή.
Με τον Κίνγκ στην ηγεσία των κινημάτων και τις συσπειρωμένες κινητοποιήσεις, το κίνημα για τα πολιτικά δικαιώματα κατάφερε να πετύχει σημαντικές νίκες λίγα χρόνια αργότερα, με αξιοσημείωτη την ψήφιση του Νόμου για τα Πολιτικά Δικαιώματα το 1964 και του Νόμου για τα Δικαιώματα Ψήφου το 1965.
Η ειρηνική διαμαρτυρία συνεχίζει να κερδίζει έδαφος
Το 1959, ο Κινγκ επέστρεψε στην Ατλάντα για να υπηρετήσει ως συν-πάστορας με τον πατέρα του στην Βαπτιστική Εκκλησία Εμπενέζερ. Η εμπλοκή του σε καθιστική διαμαρτυρία φοιτητών κατά τη διάρκεια των προεδρικών εκλογών του 1960 μεταξύ του Ρίτσαρντ Νίξον και του Τζον Φ. Κένεντι επέφερε τη σύλληψη του Κινγκ μαζί με άλλους 33 νέους, που διαμαρτύρονταν για τον φυλετικό διαχωρισμό στον πάγκο του φαγητού σε ένα πολυκατάστημα της Ατλάντα.
Οι κατηγορίες αποσύρθηκαν, αλλά ο Κινγκ καταδικάστηκε στο Reidsville State Prison Farm με το πρόσχημα ότι είχε παραβιάσει την αναστολή του για μια μικρή τροχαία παράβαση που διαπράχθηκε αρκετούς μήνες νωρίτερα.
Η υπόθεση έλαβε εθνικές διαστάσεις, με την ανησυχία για την ασφάλειά του να είναι έκδηλη, και την οργή για την παραβίαση των νομικών τύπων από την Τζόρτζια και την αποτυχία του Προέδρου Ντουάιτ Αϊζενχάουερ να παρέμβει να χαρακτηρίζουν το κλίμα των ημερών.
Ο Κινγκ κατάφερε να αφεθεί ελεύθερος κατόπιν μεσολάβησης του Δημοκρατικού υποψηφίου για την προεδρία Τζον Φ. Κένεντι, μια ενέργεια που ενίσχυσε τη δημοφιλία του υποψηφίου προέδρου, η οποία θεωρήθηκε ότι συνέβαλε στην οριακή εκλογική νίκη του Κένεντι οκτώ ημέρες αργότερα.
Το 1963, ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ και η SCLC, μετατόπισαν τη δράση τους στο Μπέρμιγχαμ της Αλαμπάμα, οργανώνοντας καθιστικές διαμαρτυρίες σε δημόσιους χώρους. Για ακόμα μια φορά, οι διαμαρτυρίες κέντρισαν το ενδιαφέρον σε εθνικό επίπεδο, όταν μεταδόθηκαν τηλεοπτικά οι βίαιες πράξεις της τοπικής αστυνομίας στην ειρηνική διαμαρτυρία των πολιτών. Κατά τη διαμαρτυρία, οι αστυνομικές δυνάμεις χρησιμοποίησαν πίδακες νερού υπό πίεση και αστυνομικούς σκύλους εναντίον των ειρηνικών διαδηλωτών.
Η διαδήλωση ήταν επιτυχής, αναγκάζοντας τον Επίτροπο Δημόσιας Ασφάλειας του Μπέρμιγχαμ, Μπουλ Κόνορ, να παραιτηθεί και η πόλη να άρει τους φυλετικούς διαχωρισμούς στους δημόσιους χώρους.
Η εκστρατεία του Κινγκ επέφερε τη φυλάκισή του. Στις φυλακές του Μπέρμινχαμ, συνέθεσε το θρυλικό του «Γράμμα από τη φυλακή του Μπέρμιγχαμ», προς απάντηση σε μια έκκληση λευκών υποστηρικτών να αντιμετωπιστούν τα πολιτικά δικαιώματα με νόμιμα μέσα αντί για διαμαρτυρία. Ο Κινγκ διαφώνησε έντονα, λέγοντας ότι η άδικη κατάσταση απαιτούσε επείγουσα δράση.
Εκεί, συνέθεσε μια επιστολή με μεγάλη ευγλωττία στην οποία εξέθεσε τη φιλοσοφία του περί μη βίας:
«Μπορεί να αναρωτηθείτε: «Γιατί άμεση δράση; Γιατί καθιστικές διαμαρτυρίες, πορείες και τα λοιπά; Δεν είναι η διαπραγμάτευση ο καλύτερος δρόμος;» Έχετε απόλυτο δίκιο να ζητάτε διαπραγμάτευση. Πράγματι, αυτός είναι ο σκοπός της άμεσης δράσης. Η μη βίαιη άμεση δράση επιδιώκει να δημιουργήσει μια τέτοια κρίση και να προκαλέσει μια τέτοια ένταση, ώστε μια κοινότητα που αρνείται συνεχώς να διαπραγματευτεί να αναγκαστεί να αντιμετωπίσει το ζήτημα».
«Έχω ένα όνειρο»
Στον απόηχο των διαδηλώσεων του Μπέρμινχαμ, ο Κινγκ και η SCLC και ορισμένες άλλες ομάδες για τα πολιτικά δικαιώματα συνασπίστηκαν και οργάνωσαν την πορεία προς την Ουάσινγκτον για Θέσεις Εργασίας και Ελευθερία, η οποία προσέλκυσε 200.000 – 250.000 άτομα σε συγκέντρωση για τα πολιτικά και οικονομικά δικαιώματα των Αφροαμερικανών στην πρωτεύουσα της χώρας.
Εκεί, ο Κινγκ εκφώνησε την μεγαλοπρεπή 17λεπτη ομιλία του με τίτλο «Έχω ένα Όνειρο». Στην ιστορική του ομιλία, ο Κινγκ, απαιτούσε ισότητα όλους τους πολίτες σύμφωνα με τον νόμο, τονίζοντας την πίστη του ότι όλοι οι άνθρωποι, κάποια μέρα, θα είναι αδέρφια. Ορισμένα χωρία από την ιστορική ομιλία του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ παρατίθενται παρακάτω, μέσω της επίσημης απομαγνητοφώνησης του 17λεπτου λόγου του:
«Τώρα είναι η ώρα να κάνουμε πραγματικότητα τις υποσχέσεις της δημοκρατίας. Τώρα είναι η ώρα να σηκωθούμε από τη σκοτεινή και έρημη κοιλάδα του διαχωρισμού στο ηλιόλουστο μονοπάτι της φυλετικής δικαιοσύνης. Τώρα είναι η ώρα να ανυψώσουμε το έθνος μας από την άγρια άμμο της φυλετικής αδικίας στον στέρεο βράχο της αδελφοσύνης. Τώρα είναι η ώρα να κάνουμε τη δικαιοσύνη πραγματικότητα για όλα τα παιδιά του Θεού. […]
Οι ανεμοστρόβιλοι της εξέγερσης θα συνεχίσουν να κλονίζουν τα θεμέλια του έθνους μας μέχρι να αναδυθεί η λαμπρή ημέρα της δικαιοσύνης. Υπάρχει όμως κάτι που πρέπει να πω στον λαό μου που στέκεται στο ζεστό κατώφλι που οδηγεί στο παλάτι της δικαιοσύνης. Στη διαδικασία απόκτησης της θέσης που μας αξίζει, δεν πρέπει να είμαστε ένοχοι άδικων πράξεων. Ας μην επιδιώκουμε να ικανοποιήσουμε τη δίψα μας για ελευθερία πίνοντας από το ποτήρι της πικρίας και του μίσους. Πρέπει να διεξάγουμε για πάντα τον αγώνα μας στο υψηλό επίπεδο της αξιοπρέπειας και της πειθαρχίας. […]
Δεν μου διαφεύγει το γεγονός ότι κάποιοι από εσάς έχετε έρθει εδώ μέσα από μεγάλες δοκιμασίες και ταλαιπωρίες. Κάποιοι από εσάς έχετε έρθει φρέσκοι από στενά κελιά φυλακών. Κάποιοι από εσάς έχετε έρθει από περιοχές όπου η αναζήτησή σας για ελευθερία σας άφησε χτυπημένους από τις καταιγίδες των διώξεων και σας άφησε άναυδους από τους ανέμους της αστυνομικής βαρβαρότητας. Ήσασταν οι βετεράνοι του δημιουργικού πόνου.
Συνεχίστε να εργάζεστε με την πίστη ότι ο άδικος πόνος είναι λυτρωτικός. Επιστρέψτε στο Μισισιπή, επιστρέψτε στην Αλαμπάμα, επιστρέψτε στη Νότια Καρολίνα, επιστρέψτε στη Τζόρτζια, επιστρέψτε στη Λουιζιάνα, επιστρέψτε στις φτωχογειτονιές και τα γκέτο των βόρειων πόλεων μας, γνωρίζοντας ότι με κάποιο τρόπο αυτή η κατάσταση μπορεί και θα αλλάξει. […]
Έτσι, παρόλο που αντιμετωπίζουμε τις δυσκολίες του σήμερα και του αύριο, εξακολουθώ να έχω ένα όνειρο. Είναι ένα όνειρο βαθιά ριζωμένο στο αμερικανικό όνειρο. Έχω ένα όνειρο ότι μια μέρα αυτό το έθνος θα ξεσηκωθεί και θα ζήσει το πραγματικό νόημα του πιστεύω του: Θεωρούμε αυτές τις αλήθειες αυταπόδεικτες, ότι όλοι οι άνθρωποι δημιουργούνται ίσοι.
Έχω ένα όνειρο ότι μια μέρα στους κόκκινους λόφους της Τζόρτζια, οι γιοι πρώην σκλάβων και οι γιοι πρώην ιδιοκτητών σκλάβων θα μπορέσουν να καθίσουν μαζί στο τραπέζι της αδελφοσύνης.
Έχω ένα όνειρο ότι μια μέρα ακόμη και η πολιτεία του Μισισιπή, μια πολιτεία που αποπνέει από τη ζέστη της αδικίας, που αποπνέει από τη ζέστη της καταπίεσης, θα μεταμορφωθεί σε μια όαση ελευθερίας και δικαιοσύνης.
Έχω ένα όνειρο ότι τα τέσσερα μικρά παιδιά μου θα ζήσουν μια μέρα σε ένα έθνος όπου δεν θα κρίνονται από το χρώμα του δέρματός τους αλλά από το περιεχόμενο του χαρακτήρα τους. Έχω ένα όνειρο σήμερα.
Έχω ένα όνειρο ότι μια μέρα στην Αλαμπάμα, με τους άγριους ρατσιστές της, με τον κυβερνήτη της να στάζει από τα χείλη του λόγια παρεμβολής και ακύρωσης, μια μέρα ακριβώς στην Αλαμπάμα, μικρά μαύρα αγόρια και κορίτσια θα μπορούν να ενώσουν τα χέρια με μικρά λευκά αγόρια και κορίτσια ως αδελφές και αδέρφια. Έχω ένα όνειρο σήμερα.
Έχω ένα όνειρο ότι μια μέρα κάθε κοιλάδα θα υψωθεί, κάθε λόφος και βουνό θα χαμηλώσει, τα τραχιά μέρη θα γίνουν ομαλά και τα στραβά μέρη θα ισιώσουν, και η δόξα του Κυρίου θα αποκαλυφθεί, και κάθε σάρκα θα τη δει μαζί. […]
Και όταν συμβεί αυτό, και όταν επιτρέψουμε στην ελευθερία να ηχήσει, όταν την αφήσουμε να ηχήσει από κάθε χωριό και κάθε οικισμό, από κάθε πολιτεία και κάθε πόλη, θα μπορέσουμε να επιταχύνουμε εκείνη την ημέρα που όλα τα παιδιά του Θεού, μαύροι και λευκοί, Εβραίοι και Εθνικοί, Προτεστάντες και Καθολικοί, θα μπορούν να ενώσουν τα χέρια και να τραγουδήσουν με τα λόγια του παλιού νέγρικου πνευματικού τραγουδιού: Επιτέλους ελεύθεροι. Επιτέλους ελεύθεροι. Δόξα τω Θεώ, παντοδύναμε, είμαστε επιτέλους ελεύθεροι».
Το συνεχώς αυξανόμενο κύμα αγώνων για τα πολιτικά δικαιώματα είχε ισχυρή επίδραση στην εθνική γνώμη και ως αποτέλεσμα των παραπάνω, ψηφίστηκε ο Νόμος περί Πολιτικών Δικαιωμάτων του 1964, που εξουσιοδοτούσε την ομοσπονδιακή κυβέρνηση να επιβάλει την άρση των διακρίσεων στις δημόσιες εγκαταστάσεις και να απαγορεύσει τις διακρίσεις σε δημόσιες εγκαταστάσεις και στην απασχόληση.
Τον Αύγουστο του 1965, ο Πρόεδρος Λίντον Τζόνσον υπέγραψε τον Νόμο περί Δικαιωμάτων Ψήφου που απαγόρευε την στέρηση του δικαιώματος ψήφου στους Αφροαμερικανούς. Η κορύφωση της δράσης του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ ήρθε λίγο νωρίτερα, με την απονομή του Βραβείου Νόμπελ Ειρήνης στον ηγέτη των διαδηλώσεων το 1964 στο Όσλο της Νορβηγίας.
Το επόμενο διάστημα, ο θάνατος και η κληρονομιά του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ
Τα επόμενα χρόνια, ο Κίνγκ διεύρυνε το πεδίο δράσης του μιλώντας ανοιχτά κατά του πολέμου του Βιετνάμ και διάφορα οικονομικά ζητήματα. Το 1968, επισκέφθηκε το Μέμφις του Τενεσί για να υποστηρίξει τους Αφροαμερικανούς εργαζόμενους στον τομέα της υγιεινής που απεργούσαν. Στις 4 Απριλίου, ο Κινγκ δολοφονήθηκε από τον Τζέιμς Ερλ Ρέι στο ξενοδοχείο του στο Μέμφις. Ο Πρόεδρος Τζόνσον κήρυξε την 7η Απριλίου ημέρα εθνικού πένθους.
Το 1983, το Κογκρέσο εδραίωσε την κληρονομιά του Κινγκ ως αμερικανικού εμβλήματος ανακηρύσσοντας την τρίτη Δευτέρα κάθε Ιανουαρίου ως Ημέρα του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ Τζούνιορ.
Ο Κινγκ τιμήθηκε με δεκάδες βραβεία και τιμητικούς τίτλους για τα επιτεύγματά του καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του και μετά θάνατον. Εκτός από την παραλαβή του Βραβείου Νόμπελ Ειρήνης το 1964, ο Κινγκ τιμήθηκε με το Μετάλλιο NAACP το 1957 και το Μετάλλιο Αμερικανικών Ελευθεριών από την Αμερικανοεβραϊκή Επιτροπή το 1965. Μετά τον θάνατό του, ο Κινγκ τιμήθηκε με το Προεδρικό Μετάλλιο Ελευθερίας το 1977 και έλαβε το Χρυσό Μετάλλιο του Κογκρέσου το 1994 μαζί με τη σύζυγό του, Κορέτα.
Πηγές: britannica.com, naacp.org, npr.org
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου