Εναρμονίζεται πλήρως με την πρόθεση του νομοθέτη: Να δοθεί, μετά απο δικαστική απόφαση, στα φυσικά πρόσωπα που βρίσκονται σε μόνιμη αδυναμία πληρωμής μια δεύτερη ευκαιρία να ρυθμίσουν τις οφειλές τους με βάση τις δυνατότητές τους και να προστατεύσουν την πρώτη τους κατοικία, σημείωσε η ίδια.
H ανακοίνωση της Λούκα Κατσέλη για την απόφαση του Αρείου Πάγου
Αναλυτικά, με ανακοίνωσή της η Λούκα Κατσέλη, πρώην υπουργός, σχετικά με τα όσα έχουν δει το φως της δημοσιότητας για την απόφαση του Αρείου Πάγου επισημαίνει τα ακόλουθα:
«Η σημερινή απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου σύμφωνα με την οποία ο τόκος των δανείων που υπάγονται στον Νόμο 3869/2010, (Νόμος Κατσέλη) πρέπει εφεξής να υπολογίζεται επι της μηνιαίας δόσης και όχι επι του συνολικού άληκτου κεφαλαίου του δανείου, είναι μια σημαντική και δίκαιη απόφαση.
Σε μια περίοδο έντονης οικονομικής αβεβαιότητας και αυξήσεων του κόστους διαβίωσης, μια πρόσθετη οικονομική επιβάρυνση οφειλετών και ευάλωτων κοινωνικών ομάδων που, με δικαστική απόφαση, βρίσκονται σε μόνιμη αδυναμία πληρωμής οφειλών, θα οδηγούσε σε νέο κύμα πλειστηριασμών, σε αύξηση των ανισοτήτων και σε απόγνωση χιλιάδες συμπολίτες μας. Δεδομένης της κερδοφορίας του χρηματοπιστωτικού συστήματος και των περιορισμένων ωφελειών που θα προέκυπταν από το αίτημά τους, μια απόφαση που θα δικαίωνε τις Τράπεζες και τους διαχειριστές δανείων θα αποτελούσε μια ακόμα πράξη άδικης αναδιανομής εισοδήματος απο τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά στις Τράπεζες και τα funds. Θα είχε επίσης αρνητικές επιπτώσεις και για το τραπεζικό σύστημα καθώς θα αύξανε το ποσοστό μή εξυπηρετούμενων δανείων στο χρηματοπιστωτικό σύστημα με αρνητικές επιπτώσεις για την αξιολόγησή τους και θα μείωνε τις τιμές των ακινήτων στον ισολογισμό τους λόγω νέου κύματος πλειστηριασμών.
Η απόφαση του Αρείου Πάγου εναρμονίζεται πλήρως με την πρόθεση του νομοθέτη: Να δοθεί, μετά απο δικαστική απόφαση, στα φυσικά πρόσωπα που βρίσκονται σε μόνιμη αδυναμία πληρωμής μια δεύτερη ευκαιρία να ρυθμίσουν τις οφειλές τους με βάση τις δυνατότητές τους και να προστατεύσουν την πρώτη τους κατοικία. Οι βασικές αρχές του Νόμου Κατσέλη πρέπει να επανέλθουν με πρωτοβουλία της νομοθετικής εξουσίας: η προστασία του δικαιώματος στη στέγαση, στην κοινωνική και επαγγελματική επανένταξη και στην εξασφάλιση αξιοπρεπών συνθηκών διαβίωσης αποτελεί προυπόθεση για μια εύρωστη δημοκρατία».
www.bankingnews.gr
Τόκοι στη δόση, όχι στο κεφάλαιο
Η πλήρης Ολομέλεια του Ανώτατου Δικαστηρίου, μετά από διάσκεψη, αποφάσισε κατά πλειοψηφία (35–12) ότι ο ανατοκισμός στα ρυθμισμένα «κόκκινα» δάνεια πρέπει να υπολογίζεται επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού κεφαλαίου της οφειλής.
Η θέση αυτή υιοθετήθηκε παρά τις αντίθετες αξιώσεις τραπεζών και funds, που ζητούσαν τον υπολογισμό των τόκων επί του κεφαλαίου. Με την απόφαση αυτή, απορρίπτεται η ερμηνεία που οδηγούσε σε συνεχή αναπροσαρμογή και διόγκωση των οφειλών, ενώ κλείνει οριστικά ένα ερμηνευτικό ζήτημα που είχε προκαλέσει αντικρουόμενες πρακτικές και δικαστικές κρίσεις τα προηγούμενα χρόνια.Η υπόθεση αφορά άμεσα τη βιωσιμότητα περισσότερων από 350.000 δανειοληπτών, των οποίων η οικονομική καθημερινότητα εξαρτάται από το αν η δικαστική τους ρύθμιση θα παραμείνει λειτουργική ή αν θα μετατραπεί σε μία νέα, δυσβάσταχτη επιβάρυνση. Το διακύβευμα που τέθηκε υπό το πρίσμα της Ολομέλειας, κατόπιν προδικαστικού ερωτήματος του Ειρηνοδικείου Ιωαννίνων, άγγιζε τον πυρήνα της φιλοσοφίας του «νόμου Κατσέλη». Η διαφορά στην πράξη είναι χαοτική, καθώς ο εκτοκισμός επί του συνόλου του κεφαλαίου σε βάθος χρόνου μπορεί να οδηγήσει σε σωρευτικές επιβαρύνσεις που ακυρώνουν το ευεργέτημα της προστασίας.
Οι αριθμοί είναι ενδεικτικοί του μεγέθους της διαφοράς. Για δάνειο 100.000 ευρώ με επιτόκιο 4,5%, οι ετήσιοι τόκοι ανέρχονται σε 4.500 ευρώ ή 375 ευρώ μηνιαίως, όταν υπολογίζονται επί του κεφαλαίου. Αν, όμως, ο υπολογισμός γίνει επί της μηνιαίας δόσης, για παράδειγμα 500 ευρώ, ο τόκος περιορίζεται σε μόλις 22,5 ευρώ το μήνα ή 270 ευρώ ετησίως. Αντίστοιχα, σε δάνειο 150.000 ευρώ με επιτόκιο 3,5%, οι ετήσιοι τόκοι φτάνουν τα 5.250 ευρώ. Με υπολογισμό, όμως, επί μηνιαίας δόσης 650 ευρώ, ο τόκος μειώνεται στα 22,75 ευρώ το μήνα, δηλαδή περίπου 273 ευρώ το χρόνο. Ακόμη και σε δάνειο 80.000 ευρώ με επιτόκιο 5%, οι τόκοι των 4.000 ευρώ ετησίως μετατρέπονται σε μόλις 270 ευρώ το χρόνο, εφόσον εφαρμοστεί ο υπολογισμός επί της δόσης. Με απλά λόγια, το δάνειο προσεγγίζει τα χαρακτηριστικά ενός σχεδόν άτοκου προϊόντος. Και αυτό ακριβώς είναι το σημείο που προκαλεί έντονη ανησυχία σε τράπεζες και εταιρίες διαχείρισης απαιτήσεων.
Οι τράπεζες
Παράλληλα, ο χρηματοπιστωτικός τομέας υποστηρίζει ότι ο ίδιος ο νόμος Κατσέλη (άρθρο 9, παρ. 2) προβλέπει ρητά τοκοχρεολυτική αποπληρωμή, με βάση το συνολικό ύψος της οφειλής και τις πραγματικές δυνατότητες του οφειλέτη. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα συγκεκριμένα χαρτοφυλάκια έχουν ενταχθεί στις τιτλοποιήσεις του προγράμματος «Ηρακλής», με τα επιχειρηματικά σχέδια να βασίζονται στην παραδοχή της τοκοχρεολυτικής αποπληρωμής. Αλλαγή του τρόπου υπολογισμού των τόκων θα μπορούσε, σύμφωνα με εκτιμήσεις, να προκαλέσει άμεση ζημιά άνω του 1 δισ. ευρώ, με πιθανή μετακύλιση του κόστους στο Δημόσιο.
Παράλληλα, η απόφαση του Αρείου Πάγου υπέρ των δανειοληπτών του νόμου Κατσέλη ενδέχεται να ανοίξει το δρόμο και για άλλες κατηγορίες οφειλετών –όσους ρύθμισαν μέσω εξωδικαστικού μηχανισμού ή διμερών συμφωνιών– διεκδικώντας ανάλογη μεταχείριση. Τραπεζικές πηγές προειδοποιούν και για μία λιγότερο ορατή αλλά εξίσου κρίσιμη συνέπεια: την υπονόμευση της κουλτούρας πληρωμών. Η προοπτική σχεδόν άτοκων ρυθμίσεων ενδέχεται να λειτουργήσει αποτρεπτικά για τους συνεπείς δανειολήπτες, ιδίως σε μία περίοδο αυξημένων πιέσεων.
Αν ο δανειολήπτης έχει ήδη απόφαση νόμου Κατσέλη και πληρώνει δόσεις και ο Άρειος Πάγος κρίνει ότι οι τόκοι υπολογίζονται ανά δόση, τότε: α) Δεν δικαιούνται οι τράπεζες / servicers να υπολογίζουν τόκους στο σύνολο του κεφαλαίου. Ο δανειολήπτης έχει δικαίωμα τότε να ζητήσει επανυπολογισμό της οφειλής και μείωση του συνολικού ποσού και πιθανή επιστροφή ή συμψηφισμό ποσών που χρεώθηκαν λάθος. Τι γίνεται, όμως, στην περίπτωση που πληρώνει ο δανειολήπτης τη δόση που όρισε το δικαστήριο βάσει του Νόμου Κατσέλη, αλλά ο servicer ζητάει παραπάνω χρήματα με το αιτιολογικό ότι «οι τόκοι τρέχουν στο κεφάλαιο». Είναι μία συνηθισμένη περίπτωση. Με την απόφαση αυτή, η καταχρηστική πρακτική μπλοκάρεται, ο servicer υποχρεώνεται να αλλάξει τρόπο υπολογισμού και δεν μπορεί να πει «έτσι το υπολογίζουμε εμείς». Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι η απόφαση του Αρείου Πάγου δεσμεύει όλα τα δικαστήρια και τους servicers. Στην περίπτωση που η υπόθεση του δανειολήπτη εκκρεμεί ή δεν έχει τελεσιδικήσει, το δικαστήριο υποχρεούται να ακολουθήσει την απόφαση του Α.Π. Σε αυτή την περίπτωση, οι τόκοι δεν «φουσκώνουν», μπαίνουν ήπια και ελεγχόμενα, ενώ αυξάνονται οι πιθανότητες μιας χαμηλότερης δόσης και βιώσιμης ρύθμισης.
Τι συμβαίνει, όμως, στην περίπτωση που έχει λήξη η ρύθμιση και ο δανειολήπτης πλήρωσε παραπάνω; Δύναται να ανοίξει ζήτημα αχρεωστήτως καταβληθέντων ή συμψηφισμού που δεν μπορεί να γίνει αυτόματα, αλλά απαιτούνται νομικές κινήσεις με εξειδικευμένο δικηγόρο. Η απόφαση δεν χαρίζει δάνεια, αλλά σταματά το «φούσκωμα» των οφειλών και βάζει φρένο στους τόκους. Αποτελεί ισχυρό όπλο, ακόμα και εάν ο δανειολήπτης δεν έχει ενταχθεί στο νόμο Κατσέλη, και αυτό διότι θα χρησιμοποιηθεί η απόφαση σε αγωγές, σε ανακοπές, σε εξώδικα και ως νομολογιακό επιχείρημα.
Αναλυτικά παραδείγματα
Πηγή: Βραδυνή της Κυριακής
Δανειολήπτες: Πανελλαδική οργάνωση κατά των Fund μετά τη δικαίωση του νόμου Κατσέλη – Δήλωση Σκαρίπα στο topontiki.gr
Μιλώντας στο pontiki.gr ο κ. Σκαρίπας, εκ των εμπνευστών του νόμου ως μέλος της νομοπαρασκευαστικής ομάδας επί της υπουργίας της Λούκας Κατσέλη, τονίζει ότι αναλαμβάνει πρωτοβουλίες για τη συνολική και γενικευμένη αντιμετώπιση των ακραίων συμπεριφορών και πρακτικών που εφαρμόζουν τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και τα funds των δανειοληπτών. Πρωτοβουλίες που θα έχουν αντίκτυπο σε κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο.
Σχολιάζοντας την απόφαση του Αρείου Πάγου για το νόμο Κατσέλη, ο κ. Σκαρίπας λέει ότι «συνιστά ένα γεγονός με σαφή θεσμική βαρύτητα και έντονο κοινωνικό φορτίο. Δεν πρόκειται για μια απλή ερμηνευτική τοποθέτηση, αλλά για μια κρίση με απτό αντίκτυπο στη ζωή χιλιάδων πολιτών, οι οποίοι για χρόνια βρέθηκαν αντιμέτωποι με την υπερχρέωση και είδαν στον ν. 3869/2010 το έσχατο πλαίσιο προστασίας της αξιοπρέπειάς τους.
Με ευρεία πλειοψηφία και ξεκάθαρη στάση απέναντι στο ζήτημα του εκτοκισμού των δικαστικών αποφάσεων υπαγωγής, το Ανώτατο Δικαστήριο επιβεβαιώνει ότι οι ρυθμίσεις του νόμου Κατσέλη δεν μπορούν εκ των υστέρων να απονευρωθούν από το κοινωνικό τους περιεχόμενο. Υπενθυμίζει ότι η δικαστική προστασία δεν αποτελεί τυπική διακήρυξη, αλλά ουσιαστική εγγύηση, και ότι το κράτος δικαίου δεν μπορεί να λειτουργεί επιλεκτικά υπέρ των οικονομικά ισχυρών.
Πρόκειται, κατ’ ουσίαν, για μια νίκη των πιο ευάλωτων απέναντι στους ισχυρούς. Μια επικράτηση της κοινωνικής δικαιοσύνης έναντι της χρηματοοικονομικής υπεροχής. Μια σαφή δήλωση ότι η έννομη τάξη δεν αποδέχεται ερμηνείες που μετατρέπουν την προστασία σε παγίδα και τη δικαστική ρύθμιση σε νέο εργαλείο επιβάρυνσης.
Ιδιαίτερη αναφορά αξίζει στον ρόλο των Δικηγορικών Συλλόγων και της δικηγορικής κοινότητας, οι οποίοι με επιμονή, θεσμική σοβαρότητα και υψηλό επίπεδο νομικής τεκμηρίωσης ανέδειξαν το ζήτημα, το στήριξαν μέχρι τέλους και υπερασπίστηκαν όχι απλώς μια νομική θέση, αλλά μια υπαρκτή κοινωνική ανάγκη. Η εξέλιξη αυτή αποδεικνύει ότι όταν οι θεσμοί λειτουργούν συλλογικά και με συνέπεια, μπορούν να ανακόψουν ακόμη και βαθιά άνισες συγκρούσεις.
Σε προσωπικό επίπεδο, η απόφαση αυτή αποτελεί και μια ουσιαστική δικαίωση. Δικαίωση της επιμονής στο δίκαιο, της πίστης ότι η νομική επιχειρηματολογία έχει αξία ακόμη και όταν συγκρούεται με παγιωμένες αντιλήψεις και ισχυρά συμφέροντα. Πάνω απ’ όλα, όμως, είναι δικαίωση όλων εκείνων των δανειοληπτών που εμπιστεύθηκαν τη Δικαιοσύνη και ανέμεναν — συχνά επί χρόνια — την επιβεβαίωση ότι η ελπίδα τους δεν ήταν αβάσιμη.
Η απόφαση υπενθυμίζει κάτι απλό αλλά θεμελιώδες: ότι το δίκαιο, όταν υπηρετείται με συνέπεια, αντοχή και θεσμική ευθύνη, μπορεί ακόμη να επικρατεί».
Διαβάστε επίσης
Κατσέλη: «Η απόφαση του Αρείου Πάγου διασφαλίζει την οικονομική επιβίωση χιλιάδων δανειοληπτών»
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου